Laatste 10 peilingen

Bindingskracht: het politieke krachtenveld

Kiezers hoppen van de ene naar de andere partij. Of toch niet? Er wordt wel eens gezegd dat kiezers net zo makkelijk van partij switchen als een tv-kijker van zender. Sommigen denken met weemoed terug aan de tijden van verzuiling, waarbij de keuze voor krant, omroep, school en partij min of meer vast lag. Toch zijn er in het ogenschijnlijk versplinterde politieke landschap wel degelijk duidelijke stromingen te onderscheiden. De belangrijkste zijn de stromingen van de solidariteit, van de vrijheid, een ‘groene’ stroming, een veranderingsgezinde stroming en een proteststroming. Deels kunnen die elkaar overlappen. Kiezers hebben veelal meer dan één partij op het oog die ze binnen zo’n stroming een plek geven. Partijen binnen een stroming zijn communicerende vaten: als de één wint, verliest de ander.

Hoe sterk is het merk? De meeste mensen overwegen twee a drie partijen voordat zij hun definitieve keuze maken. Met onze 10-stemmenvraag stellen we dit keuzeproces vast. En kunnen we op een eenvoudige manier de bindingskracht van de partijen vaststellen. Oftewel: hoe sterk is het merk, om in commerciële termen te spreken. De bindingskracht is een mooie indicator om in één oogopslag de politieke krachtsverhoudingen van het moment te zien.

Om de bindingskracht te bepalen, onderscheiden we per partij de volgende kiezers:

Sympathie, maar geen zetels. D66 is een klassiek voorbeeld van sympathie. Veel kiezers overwegen D66 bij hun keuze, het potentieel is groot. Echter, de bindingskracht van D66 is zwak. Slechts in beperkte mate weet D66 sympathie om te zetten in (unieke) voorkeur.

Een andere klassieker is de SGP. De SGP heeft een sterke bindingskracht. Het electoraat van de SGP bestaat voor een groot deel uit kiezers met een unieke voorkeur voor de SGP. Qua ‘sympathie’ blijft de SGP echter achter, zij wordt niet zo vaak meegenomen in de overweging. De SGP zal niet snel kiezers verliezen, maar ook niet winnen.