Zorg, onderwijs, woningmarkt en klimaat belangrijkste politieke thema’s voor het nieuwe jaar

In de laatste Politieke Barometer van 2019, afgenomen net voor kerst, zien we weinig verschuivingen ten opzichte van de peiling een maand eerder. Terwijl de VVD in onze vorige peiling nog 7 zetels verloor, blijft de partij in december stabiel op 27 virtuele zetels. Ook bij de andere coalitiepartijen zijn weinig veranderingen zichtbaar. D66 verloor in de vorige peiling nog twee zetels, dit keer zakt de partij met één zetel naar 11. Daarmee wordt de dalende trend voor de partij van Rob Jetten doorgezet. In september stond D66 nog op 15 zetels, nu zijn er daar dus nog 11 van over. Ook de ChristenUnie kreeg in de vorige peiling een verlies te verwerken van twee zetels, dit keer krijgt de partij er weer 1 bij en komt uit op 6 zetels. Bij elkaar opgeteld kan de coalitie nu rekenen op 61 zetels in de Politieke Barometer van december.

De enige partij waar sprake is van een significante verschuiving is de Partij van de Arbeid, die krijgt er twee zetels bij. De partij schommelt sinds de verkiezingen voor het Europees Parlement in mei 2019 tussen de 13 en 15 virtuele zetels.

De VVD is met 27 zetels nog steeds de grootste partij. Daarna volgen liefst 5 ‘middelgrote’ partijen die in termen van virtuele zetelaantallen dicht bij elkaar zitten: PVV en CDA (beide op 17 zetels), GroenLinks (16 zetels), PvdA (15 zetels) en Forum voor Democratie (14 zetels). D66 staat op 11 zetels. 50PLUS staat bovenaan in de groep van ‘kleine’ partijen met 9 zetels, gevolgd door de SP met 8 zetels, ChristenUnie (6 zetels) en Partij voor de Dieren (5 zetels). DENK en de SGP staan op respectievelijk 2 en 3 zetels.

Naast de zetelpeiling voerden wij ook, zoals iedere maand, aanvullend onderzoek uit. In december vroegen we kiezers naar hun politieke prioriteiten voor 2020. Waar zou het kabinet, als het aan kiezers ligt, mee aan de slag moeten in het nieuwe jaar. Vier thema’s springen er duidelijk uit: zorg, onderwijs, wonen en klimaat. De helft van het Nederlandse electoraat (50%) noemt gezondheidszorg in de top 3 van onderwerpen waar het kabinet mee aan de slag moet. En nog eens drie op de tien (30%) noemen ouderenzorg. Onderwijs (35%) en de woningmarkt (33%) worden ook vaak als top-3 thema genoemd, net als klimaat (29%). Kijk voor meer resultaten uit ons aanvullend onderzoek op depeiling.nl.

Onze cijfers worden ook gepubliceerd door EenVandaag in De Peiling.
 Tweede KamerWeek 48
27 nov '19
Week 52
2 jan '20
 %zetels%zetels%zetels
VVD21.33317.22717.727
PVV13.12011.71811.417
CDA12.41912.01811.017
D6612.2197.7127.211
GL9.11410.51610.316
SP9.1145.185.68
PvdA5.798.8139.715
CU3.453.654.06
PvdD3.254.063.75
50Plus3.145.686.09
SGP2.132.332.03
DENK2.131.621.42
FvD1.829.1149.114
AP1.400.800.80
 100%150100%150100%150
Deze Ipsos Politieke Barometer is gebaseerd op online onderzoek onder een representatieve steekproef van 1054 stemgerechtigde Nederlanders. De gegevens zijn verzameld van donderdag 19 december 2019 tot en met zaterdag 21 december 2019.

Hoe nauwkeurig zijn de cijfers?
Omdat de zetels die we publiceren zijn gebaseerd op steekproeven moet rekening worden gehouden met de statistische marges die daarbij horen. Bij de steekproeven die per peiling worden gebruikt zijn die marges gemiddeld bij de kleine partijen +/- 1% en bij de grootste partijen +/- 2.5%.

This Poll is based on an online study among a representative random sample of 1054 Dutch people entitled to vote. The data was collected from Thursday, December 19, 2019 up to and including Saturday, December 21, 2019.

How accurate are the figures?
Because the numbers of seats we publish are based on random samples, statistical margins should be taken into account accordingly. Given the size of the samples used in the separate polls, the average margins are +/- 1% for the smaller parties and +/- 2.5% for the largest parties.