6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri Araştırması

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen ve 10 ilimizi etkileyen depremlerin ardından, toplumun deprem felaketine dair ilk reaksiyonunu ölçtüğümüz araştırmamızda birçok konuyu ele aldık. Toplumun arama, kurtarma ve destek çalışmalarına bakışına, sorumlu tutulan kişi ve kurumlara, gerçekleştirilen yardımlara, markaların yaptıkları yardımları açıklamasına ve toplumun muhtemel bir depreme hazırlıklı olup olmadığına ilişkin soruları içeren araştırmamızı, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 10 il hariç diğer illerde 14-16 Şubat 2023 tarihleri arasında gerçekleştirdik.

6 Şubat 2023’te ülkemiz 8 saat ara ile 10 ili kapsayan 2 deprem yaşadı. Bu kadar geniş bir bölgeyi kapsayan depremlerde diğer illerde yaşayan bireylerin %59’unun bu bölgelerde yaşayan ya bir akrabası ya da bir arkadaşı var.  Bu kişilerin %28’i bu depremlerde bir yakınını kaybetmiş. %31’inin de yaralanan bir arkadaşı ya da akrabası var. 
24subat3
 

Deprem İle İlgili Haberler

İlk depremde, TV ve sosyal medya deprem ile ilgili haber alınan mecralar; ikinci depremde ise TV’den haber alma oranı sosyal medyanın 2,5 katı. Proje depremlerin vurduğu illerin dışındaki illerde  yürütülmüş olsa da Güneydoğu Anadolu (%69) ve Akdeniz’de (%21) yakın illerde yaşayan bireylerden dolayı toplumun %14’ü her iki depremi de hissetmiş ve bu şekilde depremden haberdar olmuş. 
24subat5

Yardımlar – Arama ve Kurtarma Çalışmaları

Bu büyük afet sonrasında depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan her 10 bireyden 9’u yardım kampanyalarına katılmış. Yardımda bulunanların %77’si nakit, %64’ü ise gıda, kıyafet gibi ayni yardımlarda bulunmuş. Bölgeye giderek arama kurtarma çalışmalarına destek verdiğini söyleyen bireylerin oranı ise %4. 
24subat7

AFAD ve AHBAP nakit yardımında bulunan bireylerin tercih ettiği kurum ve kuruluşlarken, ayni yardımda bulunanlar kendi illerinin belediyeleri aracılığıyla bu yardımlarda bulunmuş. 
24subat8

Depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan bireylerin %51’i, arama kurtarma çalışmalarının ilk 24 saatindeki performansının başarılı olmadığını düşünüyor. Ancak tüm süreç göz önünde bulundurulduğunda her 3 kişiden 2’si arama kurtarma çalışmalarını başarılı olarak değerlendirirken her 3 kişiden 1’i ise başarılı olmadığı görüşünde. 
24subat9

Depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan bireylerin, arama kurtarma çalışmalarında en başarılı bulduğu kurum ve kuruluşlar; Madenciler, AFAD ve AHBAP. 
24subat10

Yaşanan afet sürecinde yaptığı destekler konusunda en yeterli bulunan kuruluşlar, Sivil Toplum Örgütleri. STK’ların yaptığı yardımların yeterli ya da kısmen yeterli olduğunu düşünenlerin oranı %81. Yapılan destekler konusunda en yetersiz bulunan hükümetin yaptığı destekler.
24subat11

Depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan bireylerin %64’ü bundan sonraki aylarda da yapılacak yardımlara katılmak istediğini belirtiyor. Bu kişilerin %68’i nakit yardımı yapmak isterken, %43’ü fiziksel olarak çalışmak istediğini belirtiyor. 
24subat12

Yaşanan deprem sonrası depremin vurduğu illerin dışındaki illerde yaşayan bireylerin çoğunluğu hem ilk yardım eğitimi almayı hem de arama kurtarma eğitimi almayı düşünüyor.  
24subat13

Kimler Sorumlu?

Depremin kendisinin çok büyük olduğunu ve yapılacak bir şey olmadığını düşünenlerin oranı %22. Toplumun çoğunluğu kaçak yapıları, denetim yapan firmaları, hükümet ve belediyeleri sorumlu olarak görüyor. 
24subat15

Muhtemel Bir Depreme Hazır mıyız?
2023 senesine girerken Türkiye’deki her 3 bireyden 2’si ülkemizde büyük bir doğal afet olacağını düşünüyordu. 
24subat17

Yaşanan deprem sonrasında ise depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan bireylerin %43’ü böyle bir afetin kendi ilinde yaşanmasının çok büyük ihtimal olduğunu, %42’si de böyle bir ihtmalin olduğunu düşünüyor. Toplamda bireylerin %85’i kendi ilinde böyle bir afetin yaşanabileceğini endişesini taşıyor.  
24subat18

Toplumun sadece %40’ına yakını deprem anında nasıl davranması gerektiği konusunda çok veya oldukça bilgili olduğunu söylüyor. %15’inin ise bu konuda bilgisi yok.  
24subat19

Her ne kadar Türkiye’de yaşayan bireylerin çoğunluğu kendi ilinde de böyle bir afetin  olacağını düşünse de bugün  depremin vurduğu 10 il dışında yaşayan bireylerin sadece %24’ü konutunun depreme dayanıklı olup olmadığı konusunda bir araştırma yaptırmış. Diğer dikkat çekici bir husus ise bireylerin %27’si oturdukları konutun depreme dayanıklı olmadığını, %36’sı da dayanıklı olup olmadığı konusunda emin olmadığını belirtiyor.  
24subat20

DASK herkesin yaptırması gereken zorunlu bir sigorta olmasına rağmen bireylerin %55’i konutlarının DASK’ı olmadığını belirtiyor ve bu kişilerin sadece yarısı yaptırmayı düşündüğünü söylüyor. 
24subat21

Konut sigortası sahipliği de oldukça düşük. Her 10 konuttan 4’ünün konut sigortası var. Konut sigortası olmayan bireylerin de %40’ı yaptırmayı düşünüyor. 
24subat22

Toplumun Ruh Hali

6 Şubat’ta yaşanan deprem sonrası toplum daha da yorgun, endişeli, üzgün ve öfkeli. 
24subat24
 

Markalar

Her 10 kişiden 7’si firmaların bu süreçte yaptıkları yardımları açıklamalarını istiyor. 
24subat26


ARAŞTIRMA KÜNYESİ:

Ipsos 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri Araştırması: Araştırma 18 yaş üstü İBBS 1 düzeyinde 6 Şubat depreminden etkilenen 10 il hariç diğer illerde nüfusu temsil eden 1.000 birey ile 14-16 ŞUBAT 2023 tarihleri arasında online anket yöntemiyle (CAWI) gerçekleştirilmiştir. 

2023 Beklentiler Araştırması:  21 Ekim- 4 Kasım tarihleri arasında Ipsos Online Panel sistemi aracılığıyla dünya çapında 36 ülkede gerçekleştirilmiştir. Örneklem, çoğu ülkede 16-74 yaşları arasında, Amerika, Kanada, İrlanda, İsrail, Malezya, Güney Afrika ve Türkiye’de 18-74 yaşları arasındaki 24.471 yetişkini kapsamaktadır.  Araştırmaya Ipsos Online Panel üzerinden bazı ülkelerde 1.000, Türkiye dahil bazı ülkelerde de 500 kişi katılmıştır. 
 

Toplum