Markette Ürün Satışlarının Temel İhtiyaç Ürünleriyle Kısıtlanması Konusunda Toplumda Görüş Birliği Yok

Ipsos tarafından gerçekleştirilen Koronavirüs Salgını ve Toplum Araştırması’nın 56. dönem verileriyle vatandaşların; Tam kapanma dönemlerinde uygulanan muafiyetler hakkında görüşlerine, yasakların turistik amaçla ülkemizde bulunan yabancıları kapsamamasına ve marketlerde temel ihtiyaç ürünleri dışında ürün satılmasına dair yasaklamalara yönelik görüş, ifade ve değerlendirmelerine yer verilmektedir…

Markette Ürün Satışlarının Temel İhtiyaç Ürünleriyle Kısıtlanması Konusunda Toplumda Görüş Birliği Yok
Tam kapanmanın ikinci haftasında marketlerde temel ihtiyaç ürünleri dışında ürün satılması yasaklandı. Araştırmada bu uygulamaya ilişkin vatandaşların görüşü alındı.  Bu konuda toplumda bir fikir birliği yok. %42 bu kararı doğru bulurken, %45 yanlış buluyor. Bu uygulamayı yanlış bulanlar, ürün satışını temel ihtiyaç ürünleri ile sınırlandırmayı tümüyle reddetme, bu tanımın kapsamını yetersiz bulma, bu uygulamanın salgınla mücadeleye bir etkisi olmayacağı gibi gerekçelerle karşı çıkıyor.

slide5                                   
Çoğunluk, Sokağa Çıkma Yasağında Uygulanan Muafiyetleri Tam Kapanmanın Mantığına Ters Buluyor.

29 Nisan Perşembe akşamı başlayan tam kapanma döneminde uygulanan sokağa çıkma yasaklarında bazı meslek gruplarına ve sektörlere muafiyet getirilmişti. Bu muafiyetin kapsamı kamuoyunda çeşitli tartışmalara yol açtı. 6-10 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen Koronavirüs Salgını ve Toplum araştırmasının  56. döneminde vatandaşların bu konudaki görüşleri alındı.  Buna göre her 10 kişiden 6’sı bu muafiyetleri çok buluyor ve tam kapanma amacının dışına çıkıldığını düşünüyor.  Muafiyetlerin kapsamının olması gerektiği gibi bulanlar sadece %23 ile sınırlı kaldı.

slide3

Yabancılara Yönelik Muafiyetler Toplumda Karşılık Bulmuyor.

Ipsos’ un Salgınla mücadele kapsamında uygulanan sokağa çıkma yasakları, turistik amaçla ülkemizde bulunan yabancıları kapsamıyor.  Toplumun bu konudaki değerlendirmesi ise olumsuz. ¾’lük kesim yabancılara muafiyet getirilmesini doğru bulmuyor. Bu konuda toplumun beklentisi vatandaş-yabancı ayrımı olmadan salgınla mücadeleye herkesin dahil edilmesi. Benzer bir değerlendirme Türkiye’ye girişte istenen PCR testleri konusunda yapılıyor. Türkiye, 15 Mayıs itibariyle, 15 ülkeden Türkiye’ye giriş yapanlardan test istemeyeceğini açıklamıştı. Ancak vatandaşlar arasında bu kararın yanlış olduğunu düşünenler ağırlıkta (%67).

slide4

Ipsos’un Türkiye CEO’su Sidar Gedik konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları iletti: “Tam kapanma” tedbirleri için ilan edilen takvimin sonuna geldik. Bu araştırma sonuçlarını değerlendirirken henüz normalleşme aşamaları ile ilgili olarak yeni kararlar belli değildi. Tam kapanma sürecinde kamuoyunda çok tartışılan uygulamalardan biri süpermarketlerin temel ihtiyaç ürünleri haricindeki ürünleri satmalarının yasaklanması oldu. Bu noktada toplumda bir fikir birliği yok. Bu konuda görüş belirtenlerin yarısı lehte, yarısı aleyhte görüş bildiriyorlar. Yine de yaklaşık her iki vatandaştan birinin bu kararı yanlış bulduğunu atlamamak gerekli. Akıllardaki sorulardan bir diğeri ise gerçekten tam anlamı ile kapanabildik mi sorusuydu. Tedbirler kapsamında muaf iş kolları tanımlanmıştı, ancak muafiyet kapsamına giren çalışan sayısının çok fazla olduğu ve bu durumun da etkin bir karantina uygulamayı zorlaştırdığı iddiaları oldu. Her on vatandaştan altısı bu şekilde düşünüyor. Bir başka karar ise turizm sektörünü korumaya yönelik olarak ülkemize turistik amaçla gelmiş yabancıların sokağa çıkma kısıtlamalarından muaf tutulması kararı idi. Bu da toplum genelince yanlış bulunan bir karar oldu. Her dört vatandaştan üçü bu uygulamayı yanlış bulduğunu ifade ediyor.

Belirli 15 ülkeden gelecek olanları Covid-19 (PCR) testi yaptırmaya mecbur tutmama kararı da her üç vatandaştan ikisi tarafından yanlış bulunan bir başka karar oldu. Hatırlayalım, kararlar açıklanmadan önce yaptığımız araştırmada tam kapanma fikrinin toplumda geniş bir destek bulduğunu tespit etmiştik. Ancak tüm bu desteğe rağmen somut uygulamada yoğun şekilde tartışılan ve toplumun genelini ikna etmeyen kararlar olduğunu görüyoruz. Umuyorum ki, salgınla mücadele vatandaşların verdiği tüm bu fedakârlıklar önümüzdeki yakın günlerde vaka sayılarına da yansır.” Dedi. 
 
ARAŞTIRMA KÜNYESİ 
Ipsos tarafından gerçekleştirilen Koronavirüs Salgını ve Toplum Genel Kamuoyu Araştırması ile Türkiye’de koronavirüs vakasının ilk kez tespit edilmesini takiben vatandaşların bu konuya ilişkin farkındalık düzeylerini, endişelerini, değişen davranışlarını ortaya koymak ve hükümetin bu konudaki politika ve uygulamalarının kamuoyundaki yansımasını anlamak hedeflenmiştir. Araştırma, Online Görüşmeler (CAWI) ile 18 yaş üstü İBBS 1 düzeyinde Türkiye temsili 800 birey ile gerçekleştirilmiştir. 06- 10 Mayıs 2021 saha tarihleri ile 56. Dönem verilerini kapsayan araştırmanın istatistiki hata payı, %95 güven aralığında ± %3’tür…