Toplumun Yarısından Fazlası, Türkiye'nin Geliştireceği Yerli Aşıya Güven Duyacağını Belirtiyor.

Ipsos’un gerçekleştirdiği Koronavirüs Salgını ve Toplum araştırmasının 35. Döneminden derlenen verilerle Koronavirüs aşısına karşı kamuoyu değerlendirmeleri alındı; - Toplumun aşı yaptırma eğilimi - Türkiye’nin geliştireceği aşıya güven oranı - Aşı yaptırmayacağım diyenlerin çekinceleri ve bu çekincelerin ne kadar süreceği - Aşı yaptırma kararını olumlu destekleyebilecek kişi ve kanaat önderlerinin kim olduğu Ipsos’un araştırmasında ortaya koyuldu.

Koronavirüs Salgını ve Toplum Araştırması ile Ipsos; Türkiye’de salgın vakasının ilk kez tespit edilmesini takiben vatandaşların bu konuya ilişkin farkındalık düzeylerini, endişelerini, değişen davranışlarını ortaya koymaya devam ediyor.  

Toplumun Aşı Yaptırma Eğiliminde Son Bir Haftada Bir Artış Yaşanmadı… 
Araştırmada; vatandaşların aşı yaptırma eğilimleri düzenli olarak takip ediliyor. 10-14 Aralık 2020 tarihlerinde yapılan son dönem araştırmasında toplumun aşı yaptırma eğiliminde önceki döneme kıyasla bir değişiklik olmadığı tespit edildi. Halen vatandaşların %41’i aşı yaptıracağını beyan ederken, %24’ü aşı yaptırmayı düşünmüyor. Ülkemizde aşı çalışmalarının başlamasına az bir zaman kala toplumda henüz bu konuda güven duygusunun oluşmadığı verilerle görülüyor.

slide5
Toplumun Yarısından Fazlası, Türkiye’nin Geliştireceği Yerli Aşıya Güven Duyacağını Belirtiyor. 
Ipsos, Aralık ayı başında vatandaşlara 3. fazda yer alan her bir aşı çalışmasına güven duyup duymadıklarını sormuştu, bu dönem listeye Türkiye’nin geliştireceği yerli aşı da eklendi. Buna göre, vatandaşların %61 ile en çok yerli aşıya güven duyduğu görüldü. Bu güven skoru, Alman BioNTech ve Phizer’in geliştirdiği aşı ile Oxford Üniversitesi ve Astra Zeneca’nın geliştirdiği aşıların güven skorundan çok daha yüksek oldu… Çin aşısının güven skoru 5 puan artmış olsa da halen çok düşük seviyelerde seyrettiği görüldü (%16).
slide6Aşının Etkinliğinden Ziyade Güvenilirliğine İlişkin Olumsuz Bir Algı Var

Ipsos’un Koronavirüs Salgını ve Toplum Araştırması’nda; “aşının etkinliğinden ziyade güvenilirliğine ilişkin olumsuz bir algı olduğu tespit edildi. Ipsos; aşı yaptırmayacağını söyleyenler ile kararsız hisseden bireylere bu durumun temel gerekçesini sordu. Buna göre bu bireylerin yaklaşık yarısı aşının olası yan etkilerinden endişe ettiğini belirtti.  Bu kapsamda, ülkemizin satın alacağı aşıların açıklanan yan etkilerinin toplumla paylaşılmasına ve bu konudaki soru işaretlerinin giderilmesine yönelik ihtiyaç açığı ortaya çıkıyor. Bu gerekçeyi, ülkemizin satın alacağı aşılara veya bu aşıyı geliştiren firmalara güven duymamak takip ediyor. Son dönemde bu oran %21 olarak gerçekleşti.

slide7Aşıya Olumsuz Bakan Veya Kararsız Hissedenler, Önümüzdeki Şubat Ayında Da Benzer Bir Görüşte Olacaklarını Düşünüyor.
Aşı yaptırmayacaklar ile kararsız hissedenlerin önümüzdeki Şubat ayında aşı yaptırma konusunda fikirlerinin değişip değişmeyeceğini anlamak üzere yöneltilen sorular oldu. Bu çerçevede bu bireylerin sadece %3’ü Şubat ayında aşı yaptıracağını beyan etti. Kararsız hissedenler o dönem için de kararsız hissediyor, aşı yaptırmayacakların sadece küçük bir bölümü o dönemde aşı yaptırma söz konusu olursa kararsız kalıyor.

slide8
 

Toplumda Lider Kişileri veya Sağlık Alanındaki Fikir Liderlerini Aşı Yaptırırken Görmek Vatandaşların Aşı Yaptırma Eğilimini Güçlendirebilir. Bu Konuda Verilen İsimlere Bakıldığında Sağlık Bakanı İlk Sırada Geliyor. 
Ipsos; vatandaşlara “kim veya kimler aşı olursa aşı yaptırmayı düşüneceklerini” sordu. Sonuçlar, vatandaşların en çok Sağlık Bakanı’nın aşı olurken görmek istediklerini ortaya koyuyor (%60). Sağlık Bakanı’nı, %56 ile doktorlar/sağlık çalışanları ve yine %56 ile Cumhurbaşkanı takip ediyor. Aile veya akrabalarının aşı olmasının kendilerini aşı konusunda teşvik edeceğini söyleyen de %20’lik bir kitle var. Bu oran 55 yaş ve üzeri bireylerde daha yüksek. Bireylerin eğitim düzeyine göre sonuçlar incelendiğinde ise, lise ve üzeri eğitim seviyesine sahip bireyler arasında bilim insanları ve Dünya Sağlık Örgütü üst düzey yetkilileri cevabının daha yüksek olduğu görüldü. Formel eğitim almamış veya ilkokul mezunu vatandaşlarda ise akrabaların etkisi daha fazla olduğu ortaya çıktı.

slide9


Ipsos’un Türkiye CEO’su Sidar Gedik konuyla ilgili değerlendirmesinde; “Aylardır aşıyı bekliyorduk. Aşılar geliştirildi, testler yapıldı, ilk uygulamaların ardından kitlesel aşılamanın eşiğindeyiz.  Şimdi bir çok ülkede gündem hangi aşıların nasıl bir plan dahilinde kullanılacağı. Aşı yaptırmanın zorunlu olup olmayacağı da önemli bir tartışma konusu. Düzenli araştırmamızın son birkaç haftalık döneminde tartışılan bu konulara da yer veriyoruz. Aşı uzak bir kavram olmaktan çıkıp da kapımıza dayandığında toplumda soru işaretlerinin artmaya başladığını gördük. Son dönemde aşı yaptırmam diyenler artmasa da aşı yaptırma konusunda kafası net olmayanların oranı arttı. Somut olarak sipariş verilebilir durumda olan gündemdeki aşı markalarına duyulan maksimum güven %35 seviyesinde, o da Pfizer-BioNTech aşısı, bu arada bu markaya güven geçen haftadan bu yana azaldı. Çin aşı üreticisi Sinovac’ın ürününe olan güvende bir artış var ancak hala ancak %15 seviyesinde.  Tüm bu tedirgin yaklaşıma rağmen eğer Türkiye’de yerli bir aşı geliştirilecek olursa halkın bu ürüne güveni %60 civarında gibi görünüyor. Ki bu hali hazırda en çok güven duyulan Pfizer-BioNTech aşısına kıyasla kat be kat yüksek bir seviye. Yine de yerli aşı olsa dahi hala toplumda %40 oranında bir kitle kararsız kalmaya devam edecek gibi.  Aşı yaptırmam diyenlere ve kararsız olanlara peki biraz bekledikten sonra mesela Şubat ayında aşı yaptırır mısınız diye de sorduk. O zaman geldiğinde yaptırırım diyenler yok denecek kadar az, bu kitlenin üçte ikisi Şubat ayında aşı yaptırmak konusunda da kararsızlar.  Liderlerin, kanaat önderlerinin aşı yaptırması insanların içini rahatlatabilir diye düşünebilirsiniz, bu konuda gözlerin çevrildiği sağlık bakanının bizzat aşı olması dahi toplumun %40’ını aşı yaptırmaya ikna edemiyor. Eğer uygulama zorunlu olmayacaksa toplumsal bağışıklığa ulaşabilmemiz için kamu otoritelerinin sürekli aşıyı anlatarak toplumu bilgilendirmeleri, bizzat aşı olarak örnek olmaları gerekiyor, ama bunlar da yetmeyecek gibi. Ardından da insanların olumlu ve yan etkisiz sonuçları görerek rahatlamasını ve aşıya yönlenmesini sabırla beklemek lazım” dedi.

ARAŞTIRMA KÜNYESİ 
Ipsos tarafından gerçekleştirilen Koronavirüs Salgını ve Toplum Genel Kamuoyu Araştırması ile; Türkiye’de koronavirüs vakasının ilk kez tespit edilmesini takiben vatandaşların bu konuya ilişkin farkındalık düzeylerini, endişelerini, değişen davranışlarını ortaya koymak ve hükümetin bu konudaki politika ve uygulamalarının kamuoyundaki yansımasını anlamak hedeflenmiştir. Araştırma, Online Görüşmeler (CAWI) ile 18 yaş üstü İBBS 1 düzeyinde Türkiye temsili 800 birey ile gerçekleştirilmiştir. 10-14 Aralık 2020 saha tarihi ile 35. Dönem verilerini kapsayan araştırmanın istatistiki hata payı, %95 güven aralığında ± %3’tür…