Ekonomik Dalgalanma ve Zam Algısı Ekim Ayında Tüketici Davranışlarına Nasıl Yansıdı?

2018’in ikinci yarısından başlayarak Türkiye’de tüketicinin ana gündemi Ekonomi olarak belirtiliyor. Ekonomi ile ilgili kaygılar sosyal medya analizlerimize de yansıyor. Genel olarak ekonomik dalgalanmaların olduğu dönemde tüketicilerin verdiği ilk tepkiler: 1)Tüketimini azaltmak 2) Gelirinden artırabildiği bir kısım varsa tasarrufa yönelmek 3)Zorunlu olmayan harcamalarını yapmamak, ertelemek yönünde gerçekleşiyor.

Ekonomik Dalgalanma ve Zam Algısı Ekim Ayında Tüketici Davranışlarına Nasıl Yansıdı?

Anti Crisis Monitor araştırmamıza göre; tüketicilerin yarısı harcamalarından tasarruf etmeyi planlıyor. En çok Giyim, Eğlence ve Kişisel Bakım’da tasarruf planlanıyor. 

Ekonomik dalgalanmalar konusundaki algı ve gerçek arasındaki fark da Anti Crisis Monitor’da göze çarpıyor. Özellikle deterjan, et ve bebek bezinde algılanan zam gerçekte olandan çok daha yüksek. 

Ipsos Hane Tüketim Paneli Eylül sonuçlarına göre ekonomik dalgalanma ve zam algısına rağmen tüketici harcamalarını Eylül ayında azaltmadı. Fakat Ekim ayında durum biraz değişti. Enflasyon ve fiyat artışlarının etkisi dışarıda bırakıldığında Ekim ayında hane içi tüketim, eksi yönde hareket etmeye başladı. Özellikle AB hanelerin harcaması daralırken gıda ve içecek kategorileri de bu ayda eksi yönde gelişim gösterdi. Alışveriş tercihlerinde markalı ürünler daralırken market markalı ürünlerin büyümesi Ekim ayında devam etti. Bu da otomatik olarak bu ürünlerin satıldığı İndirim Marketlerinin ciro olarak büyümesini sağladı.

Ipsos Anti Crisis Monitor araştırmamıza göre; Ekim ayı kriz etkisinin aile ekonomisine etkisinin artığı ya da daha çok hissedildiği bir ay oldu diyebiliriz. Son dönemde yapılan enflasyonla mücadele kampanyaları ve döviz kurundaki durağanlık ülke ekonomisindeki daha kötü olabilecek etkinin azalmasına sebep oldu. Fakat aile içi ekonominin Ekim ayında negatif seyri başlangıç gösterdi ki bu da artan enflasyon ve fiyat etkisinin aile bütçesine yansımaya başladığını bize gösteriyor. 

Hane içi harcama davranışlarında nasıl değişim oldu denildiğinde ise; özellikle gıda ve içecek harcamasının azaldığını belirten hane oranı artış gösterdi. Anti Crisis Monitor ile belirlenen bu tutum, Hane Tüketim Paneli gerçek satın alım verisi ile kıyaslandığında ise hanelerin gerçekten harcamasını bu kategorilerde azalttığı görülüyor. Anti Crisis Monitor’de tüketicilerin harcamalarını azalttıklarını belirttiği diğer kategoriler de kişisel bakım ve temizlik ürünleri oldu ama Ekim ayında gerçek satın alıma yansıyan bir azalma görülmedi.

Ekim ayındaki harcamalarındaki davranışı sorulduğunda genelde daha ucuzunu aldım veya daha az alışverişe gittim diye beyan eden hanelerin gerçek satın alım davranışlarına baktığımız zaman Market Markalı ürünlerin arttığını markalı ürünlerin ise azalttığını görüyoruz. Ziyaret sıklığı konusunda ise tutum ile davranışın ters yönde olduğu ve sıklığın azalmadığı görülüyor.

Ekim ayı krizin etkisinin daha gerçekçi görüleceği bir ay olacağını biliyorduk ve öyle de oldu. Bundan sonraki aylarda da Anti Crisis Monitor ile tüketicilerin tutumlarıyla tüketim davranışlarını birlikte takip etmeye devam edeceğiz.