Toplumu, Yaşam Tarzlarını ve Tutumlarını Daha İyi Tanımak İçin Toplumsal Kümeler

2004 yılından bu yana iki yılda bir gerçekleştirdiğimiz ve Türkiye’nin en geniş kapsamlı yaşam tarzı araştırmalarından biri olan Türkiye’yi Anlama Kılavuzu Araştırmamız kapsamında bir segmentasyon çalışması gerçekleştirdik.

Toplumu, Yaşam Tarzlarını ve Tutumlarını Daha İyi Tanımak İçin Toplumsal Kümeler

Toplumsal kümeler olarak adlandırdığımız bu çalışma ile;
Bireylerin ve ailelerin; sosyo ekonomik ve sosyo kültürel niteliklerini, karşılaştıkları sosyal ve iktisadi zorlukları, acil ihtiyaç alanları, endişe ve korkuları, umut ve yılgınlık kaynakları, gelecek ile ilgili planları ve çok çeşitli diğer konularda toplumu anlamayı ve markalara ve kurumlara dayanıklı stratejiler oluşturmaları için destek olmayı amaçlıyoruz.

Türkiye’yi Anlama Kılavuzu – Toplumsal Kümeler Çalışmamızın soru formu ve segmentasyon analizine; Ipsos’un farklı uzmanlık alanlarından deneyimli araştırmacılar, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nilüfer Narlı ve Sosyolog ve Gazeteci-Yazar Can Kozanoğlu katkıda bulundu.
Çalışma sonucunda Türkiye’de birbirinden farklılaşan 7 temel toplumsal küme belirlendi. Segmentlerin en büyüğü toplumun %23.7’sini en küçüğü ise %10.3’ünü temsil ediyor.

Memnun Muhafazakarlar (%23,7)
• Yaş dağılımı anlamında Türkiye ortalamasından farklılaşmayan bu segmentteki bireylerin ortalamaya göre daha çoğu Doğu&Güneydoğu, İç Anadolu Bölgesi ve Karadeniz bölgelerinde yaşıyor ve orta sosyo-ekomik statüde farklılaşıyor.
• Türkiye’nin içerisinde bulunduğu ekonomik ve siyasi durumdan en memnun gruptur.

Kaygılı Modernler (%14,2)
• Yaş ortalaması ortalamanın üzerinde olan bu kümedeki bireyler yine Türkiye ortalamasına kıyasla daha yüksek sosyo ekonomik statüden, eğitimli ve çoğunlukla Marmara ve Ege’de ikamet eden bireylerden oluşmaktadır.
• Türkiye’nin içerisinde bulunduğu ekonomik ve siyasi durumdan memnun değildir, devletin Suriyelilere verdiği desteği onaylamamaktadır.

Koyu Muhafazakarlar (%11,5)
• Türkiye geneli ile kıyaslandığında; ortalamaya göre daha kalabalık hanelerden oluşan, daha az eğitimli, İç Anadolu ve Doğu& Güneydoğu Anadolu’da ortalama üzerinde ikamet eden bireylerden oluşmaktadır.
• Dini inançları siyasi, sosyal hayatlarındaki bütün tutumları etkilemektedir.

Özgürlükçü Modernler (%16,2)
• Türkiye geneli ile kıyaslandığında kentlerde, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yaşama ve 14-25 yaş grubunda olma oranı daha yüksek olan bir gruptur.
• Farklı etnik köken, siyasi eğilim, cinsel eğilimi olan kişilere hoşgörüyle yaklaşılması gerektiğini düşünen, çevre duyarlılığı yüksek, sosyal yaşamda oldukça aktif bireyler bu grupta öne çıkmaktadır.

Yılgın Demokratlar (%13)
• Türkiye geneli ile kıyasla Marmara ve Ege bölgelerinde yaşama; orta yaş ve üzerinde ve daha eğitimli olma bu grupta öne çıkmaktadır.
• Geçim zorluğu nedeniyle hayatından memnun olmayan ve gelecekten beklentisi düşük, ülkenin ve ailesinin geleceği ile ilgili kaygıları olan bir gruptur.

Kayıtsız Şikayetçiler (%11,1)
• Eğitim düzeyi Türkiye ortalamasının altında olan, 26-35 yaş aralığında farklılaşan, düşük-orta sosyo ekonomik statünün görece daha baskın olduğu bir gruptur.
• Türkiye geneline kıyasla, sosyal yaşantısı çok fazla olmayan, ailesinden çok arkadaşlarına zaman ayırmayı tercih eden, erkekleri mahalle kahvesinde vakit geçirmeyi seven bu bireyler teknoloji merakları nedeniyle elektronik cihazlarını sıklıkla değiştirirler, internette vakit geçirmeyi severler.

Mazbut Kanaatkarlar (%10,3)
• Türkiye geneline kıyasla; daha çok kırda ve Karadeniz- Akdeniz Bölgesi’nde ikamet eden, 36 yaş üzerinde olan yine Türkiye ortalamasına göre düşük SES, az eğitimli ve kalabalık hanelerde yaşayan bireylerden oluşmaktadır.
• Sosyal olarak daha çok ailesiyle vakit geçiren, yaşadığı mahalleyi ve hayatı seven, dini inançlarına bağlı bireylerdir.

Araştırma Künyesi:

Toplumsal Kümeler çalışması Ipsos’un Türkiye’yi Anlama Kılavuzu Araştırması kapsamında gerçekleştirilmiş bir segmentasyon analizidir.
Türkiye’yi Anlama Kılavuzu, Ipsos Tüketici Panelleri’ne üye 34 ilden yaklaşık 15.000 birey ile gerçekleştirilen bir yaşam tarzı araştırmasıdır ve 14 yaş üstü Türkiye nüfusunu temsil etmektedir.
Araştırmada 14 yaş üstü Türkiye nüfusu, kentsel ve kırsal alanlar ve 6 coğrafi bölge temsil edilmektedir. Araştırmanın saha dönemi 22 Ekim- 7 Aralık 2018’dir.
Toplumsal kümeler segmentasyon analizinde toplumun tüm kesimlerinin hayat tarzını yansıtmak amaçlanmıştır. Sosyal, kültürel, ekonomik, siyasi ve hayat tarzına yönelik geniş kapsamlı bir ifade seti oluşturulmuş ve bu ifadelere katılma durumu sorulmuştur. Bireylerin alt detayda devlet, siyaset, ekonomi, aile-kadın, para, etnik- kültürel farklılıklara karşı tutumları ve sosyal aktiviteleri göz önünde bulundurulmuştur. Bireylerin seçmen kimlikleri, siyasi parti tercihleri, kullandıkları oy sorgulanmamıştır.