De exitpolls vergeleken met de verkiezingsuitslag: hoe hebben we het gedaan?

Op 21 maart 2018 vonden er verkiezingen plaats voor de samenstelling van de gemeenteraden in 335 gemeenten in Nederland. Tegelijkertijd werd er gestemd voor het referendum over de nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Ipsos voerde, in opdracht van de NOS, exitpolls uit in 6 gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Enschede, Weert en Emmen) en een landelijke exitpoll voor de uitslag van het referendum. Op basis van de exitpolls gaven we, meteen na het sluiten van de stembussen, een indicatie van de uitslag en van de opkomst, en deze is door de NOS gerapporteerd in de televisie-uitzending op de verkiezingsavond.

De exitpolls vergeleken met de verkiezingsuitslag: hoe hebben we het gedaan?

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs
Get in touch

De gemeentelijke exitpolls
Als we de resultaten van de exitpolls in de 6 gemeenten vergelijken met de daadwerkelijke verkiezingsuitslag, blijkt dat de exitpolls zeer accuraat zijn geweest. Vooraf hebben we gecommuniceerd dat de gemiddelde foutmarge 1 zetel betreft, maar dat afwijkingen van 2 zetels ook zouden kunnen voorkomen. In de praktijk bleek dat alle voorspellingen binnen de foutmarge van 1 zetel zijn gebleven. Als we kijken naar het percentage behaalde stemmen per partij zien we dat de afwijking tussen de exitpolls en de daadwerkelijke verkiezingsuitslag maximaal 2.4 procentpunt bedraagt, en in de meeste gevallen zelfs lager dan 1 procentpunt is.


De exitpoll voor het referendum
De officiële uitslag van het referendum voor de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten wordt op 29 maart bekend gemaakt, maar de voorlopige uitslag laat zien dat er een kleine meerderheid tegen de nieuwe wet heeft gestemd. 46.5% stemde ja, 49.5% stemde nee en 4% stemde blanco. De exitpoll registreerde 49% voor de ja-stem, 48% voor de nee-stem en 3% blanco. Rekening houdend met de 5% foutmarge hebben wij de uitslag van het referendum als “too close to call” betiteld. De afwijkingen met de uiteindelijke uitslag (2.5 procentpunt afwijking voor de ja-stem, 1.5 procentpunt voor de nee-stem en 1 procentpunt voor de blanco-stem) vallen binnen de foutmarge.

De tabellen hieronder laten een gedetailleerde vergelijking zien tussen de 7 exitpolls en de uiteindelijke verkiezingsuitslagen in de gemeenten en de uitslag van het referendum.

 

 

 

exit polls utrecht

exit polls utrecht

exit polls weert

exit polls emmen

exit polls enschede

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs

Meer inzichten over Publieke Sector