De exitpolls vergeleken met de verkiezingsuitslag: hoe hebben we het gedaan?

Op 21 maart 2018 vonden er verkiezingen plaats voor de samenstelling van de gemeenteraden in 335 gemeenten in Nederland. Tegelijkertijd werd er gestemd voor het referendum over de nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Ipsos voerde, in opdracht van de NOS, exitpolls uit in 6 gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Enschede, Weert en Emmen) en een landelijke exitpoll voor de uitslag van het referendum. Op basis van de exitpolls gaven we, meteen na het sluiten van de stembussen, een indicatie van de uitslag en van de opkomst, en deze is door de NOS gerapporteerd in de televisie-uitzending op de verkiezingsavond.

De gemeentelijke exitpolls
Als we de resultaten van de exitpolls in de 6 gemeenten vergelijken met de daadwerkelijke verkiezingsuitslag, blijkt dat de exitpolls zeer accuraat zijn geweest. Vooraf hebben we gecommuniceerd dat de gemiddelde foutmarge 1 zetel betreft, maar dat afwijkingen van 2 zetels ook zouden kunnen voorkomen. In de praktijk bleek dat alle voorspellingen binnen de foutmarge van 1 zetel zijn gebleven. Als we kijken naar het percentage behaalde stemmen per partij zien we dat de afwijking tussen de exitpolls en de daadwerkelijke verkiezingsuitslag maximaal 2.4 procentpunt bedraagt, en in de meeste gevallen zelfs lager dan 1 procentpunt is.


De exitpoll voor het referendum
De officiële uitslag van het referendum voor de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten wordt op 29 maart bekend gemaakt, maar de voorlopige uitslag laat zien dat er een kleine meerderheid tegen de nieuwe wet heeft gestemd. 46.5% stemde ja, 49.5% stemde nee en 4% stemde blanco. De exitpoll registreerde 49% voor de ja-stem, 48% voor de nee-stem en 3% blanco. Rekening houdend met de 5% foutmarge hebben wij de uitslag van het referendum als “too close to call” betiteld. De afwijkingen met de uiteindelijke uitslag (2.5 procentpunt afwijking voor de ja-stem, 1.5 procentpunt voor de nee-stem en 1 procentpunt voor de blanco-stem) vallen binnen de foutmarge.

De tabellen hieronder laten een gedetailleerde vergelijking zien tussen de 7 exitpolls en de uiteindelijke verkiezingsuitslagen in de gemeenten en de uitslag van het referendum.

 

 

 

exit polls utrecht

exit polls utrecht

exit polls weert

exit polls emmen

exit polls enschede

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck
    Sjoerd van Heck
    Onderzoeksadviseur - Ipsos I&O Publiek

Related news

  • Focus op daderprofielen onvoldoende voor effectieve aanpak geweld tegen hulpverleners

    Focus op daderprofielen onvoldoende voor effectieve aanpak geweld tegen hulpverleners

    Verdachten van agressie en geweld tegen hulpverleners zijn meestal jonge mannen, gemiddeld lager opgeleid en met een relatief laag inkomen. Ruim de helft is eerder verdachte geweest van een geweldsmisdrijf. Toch is er geen eenduidig daderprofiel. Om agressie en geweld tegen hulpverleners beter aan te kunnen pakken, is ook inzicht nodig in het verloop en de context van agressie- en geweldsincidenten. Kennis hierover kan beter worden benut, zo blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O en DSP-groep in opdracht van het WODC.
  •  Nederlander wil een ander graag helpen en deze bereidheid speelt cruciale rol voor de zorg
    Gezondheidszorg Persbericht

    Nederlander wil een ander graag helpen en deze bereidheid speelt cruciale rol voor de zorg

    De meerderheid van de Nederlanders wil voor een ander klaarstaan bij de alledaagse zorgen. Dit blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Coöperatie VGZ. Of het nu gaat om boodschappen doen, een oogje in het zeil houden of helpen bij medische zorg: vooral voor dierbaren stappen we zonder aarzeling bij. Deze bereidheid is niet alleen bewonderenswaardig, maar ook cruciaal voor het toegankelijk houden van zorg in een tijd van vergrijzing en personeelstekorten.
  • Ipsos Predictions Survey 2026

    Ipsos Predictions Survey 2026

    De Ipsos Predictions Survey 2026 blijkt dat gemiddeld 71% over 30 landen denkt dat het volgend jaar beter zal gaan, maar de mensen zijn verdeeld over de vraag of de wereldeconomie sterker zal zijn (49%) of niet (51%).