Global Attitudes on AI 2026: de groeiende spanning tussen bewondering en bezorgdheid
Het enthousiasme en de nervositeit rond AI zijn wereldwijd vrijwel in evenwicht gekomen, en steeds vaker ervaren mensen beide gevoelens tegelijk. Dat is de centrale uitkomst van de Ipsos AI Monitor 2026, die inmiddels voor het vijfde jaar op rij attitudes in 32 landen volgt.
De publieke opinie over AI verandert bovendien minder snel dan de technologie zelf. Sinds de “schokgolf” van de introductie van ChatGPT tussen de 2022- en 2023-metingen van de AI Monitor zijn de houdingen van mensen relatief stabiel gebleven.
In veel opzichten is AI hét thema van deze tijd. Dit vijfde onderzoek voegt vooral nuance toe aan het debat. Trends ontstaan immers niet in isolatie. Wie AI alleen technisch bekijkt en economische, geopolitieke, sociale en ecologische factoren buiten beschouwing laat, mist de bestaande overtuigingen die nieuwe opvattingen mede vormgeven.
Wat is er niet veranderd? De spanning die Ipsos al langer beschrijft tussen verwondering over AI en bezorgdheid erover blijft bestaan. Inmiddels is het aantal mensen dat zegt zich “enthousiast” te voelen bijna gelijk aan het aantal dat zich “nerveus” voelt. Vaak gaat het zelfs om dezelfde personen die beide emoties tegelijk ervaren.
Belangrijkste bevindingen:
- Houding verschilt sterk per regio. In Azië en Latijns-Amerika zijn mensen gemiddeld positiever en zien zij vaker voordelen dan nadelen van AI, en reageren zij enthousiaster op AI-toepassingen. In Europa en Noord-Amerika overheerst juist vaker nervositeit.
- De verwachting is dat AI in de komende jaren een grotere rol zal spelen dan vandaag. Gemiddeld zegt 54% in 32 landen dat AI-producten en -diensten hun leven in de afgelopen 3 tot 5 jaar al hebben veranderd. Tegelijkertijd verwacht 66% dat AI hun dagelijks leven in de komende 3 tot 5 jaar nog sterker zal beïnvloeden.
- AI verhoogt vooral de efficiëntie op het werk. Twee derde van de werkenden (62%) zegt dat AI hen in het afgelopen jaar tijd heeft bespaard. Hogere inkomens geven dit vaker aan (70%) dan midden- (60%) en lagere inkomens (54%). Ook jongere generaties ervaren dit sterker: Gen Z (68%) en millennials (65%) vaker dan Gen X (57%) en babyboomers (46%).
- Voordelen wegen zwaarder dan milieukosten. Gemiddeld vindt 49% in 32 landen dat de voordelen van AI opwegen tegen de milieubelasting, terwijl 39% dat niet vindt. Vooral in Engelstalige landen en West-Europa is men kritischer op dit punt.
- Weinig vertrouwen in AI-antwoorden die door advertenties worden gestuurd. Gemiddeld zegt 46% dat zij een generatieve AI-tool minder zouden vertrouwen als antwoorden worden beïnvloed door adverteerders. In 15 landen is dit zelfs een meerderheid.
