Politieke barometer week 7

VVD verliest weer 2 zetels

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs, the Netherlands
Get in touch

Klik hier voor de peiling in detail.

Op basis van onze vorige peiling, eind januari, concludeerden we dat de val van het kabinet Rutte III naar aanleiding van de toeslagenaffaire de kiezersvoorkeuren niet drastisch had beïnvloed. We zagen vooral stabiliteit ten opzichte van onze zetelpeiling in december.

Dat beeld blijft grotendeels onveranderd. Toch zien we ook twee verschuivingen in deze Politieke Barometer, waarbij vooral het zetelverlies voor de VVD opvalt. De partij van premier Rutte verliest opnieuw 2 zetels in onze peiling. In december peilden we 42 zetels voor de liberalen, in januari waren dat er 40 en nu staat de partij op 38 zetels.

In voorgaande maanden profiteerde de VVD van een sentiment onder kiezers waarin een behoefte aan stabiel, duidelijk leiderschap centraal stond. Tijdens de coronacrisis steeg het vertrouwen in het kabinet, en waren kiezers ook meer tevreden over het functioneren van de premier dan daarvoor. Dat sentiment is zeker nog niet verdwenen, maar we zien wel dat het vertrouwen in het kabinet wat is afgenomen en ook dat het beoordelingscijfer van premier Rutte langzaam daalt.

In mei 2020, in de eerste fase van de coronacrisis, lag het vertrouwen in het kabinet op 64%. In oktober was het vertrouwen in het kabinet nog steeds hoog: 62%. Deze maand peilen we het vertrouwen in het demissionaire kabinet op 54%. En in onze laatste peiling zegt 51% van alle kiezers in Rutte de ‘ideale premier’ te zien. In mei vorig jaar, en ook nog in oktober, lag dat aandeel zo’n 10 procentpunt hoger, op 61%.

Zien we hier de eerste tekenen van een kantelpunt in de mate waarin de coronacrisis de politieke krachtsverhoudingen beïnvloedt? Het is nog te vroeg om dat te concluderen. Bovendien zien we slechts een lichte daling in de electorale steun voor de VVD. En, belangrijker, de meeste oppositiepartijen weten nog niet echt te profiteren.

De enige oppositiepartij die wel een plusje kan noteren is de PVV. De laatste maanden peilt de partij van Geert Wilders relatief stabiel 20 zetels, met af en toe een uitschieter naar 22 zetels. De directe concurrent Forum voor Democratie heeft de leegloop kunnen stoppen en staat sinds december stabiel op 3 zetels, daar heeft de recente ophef rondom uitgelekte berichten van partijleider Thierry Baudet niets aan veranderd.

Ter linkerzijde van het politieke spectrum ontbreekt het GroenLinks, de SP en de PvdA nog aan electorale slagkracht. Deze maand komen deze linkse partijen gezamenlijk uit op 33 zetels. Inclusief de 7 zetels van de Partij voor de Dieren staat de linkse oppositie op 40 zetels.

Wanneer er morgen verkiezingen zouden worden gehouden, dan zou de huidige coalitie van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie kunnen rekenen op 79 zetels. Genoeg om door te regeren, dus. In ons aanvullend onderzoek staan we deze keer onder andere stil bij de vraag hoe VVD-kiezers aankijken tegen een voortzetting van deze coalitie.

Onze data laat zien dat vooral het CDA en D66 populair zijn als coalitiegenoten onder de VVD-aanhang. Slechts 14% van de huidige VVD-kiezers wil dat de ChristenUnie deelneemt aan het volgende kabinet, vergelijkbaar met het aandeel VVD’ers dat vindt dat de PvdA in het volgende kabinet moet gaan zitten (18%).

Meer resultaten uit ons aanvullend onderzoek zijn te vinden op www.depeiling.nl.

Het zeteloverzicht: de VVD is nog steeds de grootste partij met 38 zetels. De PVV volgt met 22 zetels, en vlak daarachter het CDA (20 zetels). Daarna volgen D66 (15) zetels, de PvdA (12 zetels), GroenLinks (11) en de SP (10). Dan een aantal kleine partijen: de Partij voor de Dieren (7 zetels), de ChristenUnie (6 zetels), Forum voor Democratie (3 zetels), SGP en DENK (beide op 2) en tot slot 50PLUS en JA21 (beide 1).

Je kunt ons ook op Twitter volgen via twitter.com/Politieke_B.

Onze cijfers worden ook gepubliceerd door EenVandaag in 'De Peiling'.

NB: in de trendgrafiek van de Politieke Barometer verschijnt de partij JA21 deze maand voor het eerst. Daarom lijkt het alsof de partij in voorgaande maanden 0 zetels peilde, en nu voor het eerst 1 zetel. Dat komt omdat JA21 in voorgaande maanden onder andere partijen (AP) werd geschaard. In december haalde de partij nog geen zetels, in januari kwam JA21 in onze peiling uit op 2 zetels en in deze peiling vallen ze terug naar 1 zetel.

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs, the Netherlands