Politieke barometer week 43

Kiezersvoorkeuren stabiliseren; wel licht dalende trend voor de VVD

The author(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs
Get in touch

Klik hier voor de peiling in detail.

Het geduld van veel kiezers begint op te raken. Dat was de conclusie van onze peiling een maand geleden. Voor het eerst sinds de verkiezingen van maart 2021 stonden alle drie de hoofdrolspelers in de formatie op verlies. De VVD, D66 en het CDA verloren ieder 2 zetels. De Politieke Barometer van oktober maakt duidelijk dat D66 en het CDA de negatieve trend hebben weten te stoppen. De VVD daarentegen verliest wederom 2 zetels. Daarnaast zien we nog twee verschuivingen aan de linkerzijde van het politieke spectrum. In vergelijking met vorige maand wint de SP 2 zetels terwijl GroenLinks er juist 2 verliest.

Het CDA verloor 4 zetels nadat Pieter Omtzigt bekend maakte zich af te splitsen. De partij daalde in onze peiling van 13 naar 9 zetels. Daarna wist het CDA het verlies enigszins te beperken. En nadat ze vorige maand nog 2 zetels verloren en met 8 zetels een electoraal dieptepunt beleefde, komt de partij van Hoekstra nu uit op 9 zetels.

Ook D66 verkeert in zwaar weer in onze peilingen. Op het hoogtepunt – na de succesvolle verkiezingen van maart – peilde de partij van Sigrid Kaag 26 zetels. Dat aantal kalfde langzaam af, en vorige maand peilde D66 19 zetels. Daar komen de democraten nu weer op uit.

De VVD is de enige van de drie die de negatieve trend vooralsnog niet weet te stoppen. In tegenstelling tot D66 en het CDA bleven de liberalen vrij stabiel in de maanden na de verkiezingen. Vorige maand verloor de partij van Rutte 2 zetels, en deze maand is dat weer het geval.

Ondertussen is er een start gemaakt met de onderhandelingen die tot de vorming van het kabinet Rutte IV moeten leiden. Nederlanders zijn niet onverdeeld enthousiast over het vooruitzicht van een hernieuwde samenwerking tussen VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie. Vier op de tien Nederlanders (40%) zijn negatief gestemd over een eventueel nieuw kabinet Rutte, ongeveer een vijfde (20%) is juist wel positief en nog eens 40% is nog terughoudend met een oordeel (i.e. reageert met ‘neutraal’ of ‘ik weet het niet’). Het zijn vooral kiezers van VVD en CDA die een mogelijke doorstart van Rutte III wel zien zitten, de achterban van zowel D66 als de ChristenUnie is verdeeld.

Het is goed om deze cijfers in perspectief te plaatsen. Toen het huidige demissionaire kabinet Rutte III aantrad was het sentiment niet wezenlijk anders, hoewel de scepsis toen wel iets minder groot was. Toen, in september 2017, was 24% positief over het vooruitzicht van een kabinet met VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie; een derde (33%) was (zeer) negatief.

Meer resultaten uit ons aanvullend onderzoek over het verloop van de formatie zijn terug te lezen op www.depeiling.nl.

Het zeteloverzicht: de VVD komt uit op 35 zetels, gevolgd door D66 en de PVV (beide op 19). De Partij voor de Dieren en de SP staan op 10, en de PvdA en het CDA op 9 zetels. GroenLinks verliest 2 zetels en staat nu op 7, gevolgd door Volt (6), JA21 (6), de ChristenUnie (5) en BBB (5). Tot slot de kleintjes: FVD, SGP en DENK staan allemaal op 3 zetels en BIJ1 op 1.

Onze cijfers worden ook gepubliceerd door EenVandaag in De Peiling.

Je kunt ons ook op Twitter volgen via www.twitter.com/Politieke_B.

The author(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs

Society