Ipsos Peiling : Stikstofcrisis | Oorlog Oekraine | Inflatie

Nederlanders hebben begrip voor boeren èn voor aanpak van stikstof, zo blijkt uit de laatste peiling van Ipsos. En verder: hoe kijkt Nederland naar de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van die oorlog – zoals hoge inflatie.

Zoals ieder maand peilt Ipsos met de Politieke Barometer onder een representatieve groep Nederlanders het sentiment, de opinie en het stemgedrag op verschillende politiek actuele thema’s. Op dit moment zijn de oorlog in Oekraïne, inflatie en stikstofaanpak belangrijke thema’s die de Nederlander bezighoudt. Onze meest recente peiling werd uitgevoerd tussen 24 en 27 juni 2022. Dit zijn de belangrijkste resultaten. 

Begrip voor boeren, maar ook voor stikstofaanpak

Na een week waarin de boerenprotesten in hevigheid toenamen , zegt ongeveer een kwart van alle Nederlanders (28%) dat zijn of haar sympathie voor de boeren afneemt door de protesten. De groep Nederlanders die achter de boeren blijft staan – en zegt dat de protesten niet zorgen voor een afname van begrip – is bijna twee keer zo groot (47%). 
Een vergelijkbaar beeld ontstaat wanneer het gaat om de vraag of de politie harder moet optreden tegen de boerenprotesten: een kwart (27%) vindt van wel, maar ongeveer vier op de tien Nederlanders (42%) vinden dat niet nodig. Die resultaten zijn in lijn met andere peilingen, bijvoorbeeld die van Eenvandaag.

Hoewel er enerzijds dus begrip is voor de boerenacties, vinden veel Nederlanders anderzijds dat ook de uitstoot van stikstof moet worden aangepakt. Slechts een kleine groep Nederlanders (circa 17%) vindt dat er helemaal niets aan stikstof moet worden gedaan. De groep die vindt dat er wel ‘iets’ aan stikstof moet worden gedaan, is drie keer zo groot (52%).
 
Veel Nederlanders nemen dus een genuanceerde positie in. Waarom is de toon van het debat dan toch zo fel? In zijn blog voor EenVandaag staat onze onderzoeker Sjoerd van Heck stil bij deze vraag.


Het veldwerk van onze peiling liep tussen 24 en 27 juni en is dus vóór de boerenacties van 28 en 29 juni uitgevoerd, die door onder andere Mark Rutte als ‘onacceptabel’ werden bestempeld. Het is goed mogelijk dat de sympathie en het begrip voor de boerenprotesten sindsdien zijn afgenomen.


stikstofcrisis boerenprotesten

De oorlog in Oekraïne

De Russische oorlog tegen Oekraïne begon 4 maanden geleden, en dreigt in de berichtgeving inmiddels wat naar de achtergrond verdreven te worden.  Overigens waarschuwde de Oekraïense president Zelensky daar al voor in een vroeg stadium van de oorlog.  Inhakend op de berichtgeving over het verslappen van de aandacht voor de oorlog, nam De Speld Ipsos op de hak: ‘Steeds meer aandacht voor gegeven dat er geen aandacht meer is voor oorlog Oekraïne’. 

Maar hoe zit het nu echt met die aandacht? Het blijkt wel mee te vallen: een grote meerderheid van alle Nederlanders (85%) volgt het nieuws over de oorlog nog steeds. Ongeveer een kwart (24%) zegt het nieuws over Oekraïne op de voet te volgen. Veruit de meesten - zes op de tien - volgen het nieuws een beetje. Slechts een klein deel van 12% volgt de berichtgeving over de oorlog helemaal niet.
Bij bovenstaande resultaten moet wel worden aangetekend dat andere onderwerpen de oorlog enigszins lijken weg te duwen als het gaat om de prioritering van kiezers. Op dit moment plaats ongeveer één op de vijf (19%) het conflict in Oost-Europa in de top drie van belangrijkste politieke onderwerpen. In maart was dat nog zo’n 30%. 

Effecten van de oorlog

Volgens ongeveer twee derde van de Nederlanders vormt de oorlog een risico voor Nederland, een kwart van de Nederlanders ziet geen of een klein risico voor Nederland. Acht op de tien verwachten dat de oorlog in Oekraïne negatieve gevolgen gaat hebben voor de economische situatie in Nederland, 58% verwacht negatieve gevolgen voor zijn of haar persoonlijke financiële situatie. 
In april onderzocht Ipsos ook al het sentiment rondom de gevolgen van de oorlog voor eigen land, vluchtelingen en sancties tegen Rusland.

Het aantal Nederlanders dat vóór sancties is tegen Rusland is afgenomen. In april was dit percentage zo’n 72%, en op het moment is ongeveer de helft van de Nederlanders nog voor uitbreiding van de Nederlandse economische sancties tegen Rusland. Ook het aantal Nederlanders dat voor het leveren van wapens aan het Oekraïense leger is, is afgenomen van 65% naar 47%. De helft van de Nederlanders (51%) is van mening dat Nederland zo snel mogelijk van het Russische gas af moet, ook als daardoor de gasprijzen nog verder stijgen. Dit percentage is vergelijkbaar met april, toen 48% het eens was met deze stelling.

Nederlanders zijn wel een stuk minder voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, in april was nog ruim 85% voor de opvang, inmiddels is dit gedaald tot 50%. Wel zegt iets meer dan 20% neutraal te staan tegenover deze stelling.

Heeft Zelensky gelijk?
Conclusie: ondanks het feit dat veel Nederlanders zeggen de oorlog nog steeds op de voet te volgen lijkt de het er inderdaad op dat we wat minder betrokken zijn met het lot van Oekraïne. 
 

Inflatie: steeds meer mensen passen uitgaven aan

Tot slot staan we stil bij de stijgende prijzen. Sinds april meten we het sentiment in Nederland over stijgende prijzen, en de eventuele effecten op het gedrag van Nederlanders. 

Op dit moment zegt bijna 80% zich zorgen te maken over de stijgende inflatie in Nederland. Dat aandeel is ongeveer stabiel sinds april. Wel is het aantal mensen dat moeilijker financieel rondkomt licht gestegen: van 42% in april naar 47% in juni. 
Steeds meer mensen passen hun uitgavepatroon aan om kosten te kunnen besparen. In april en mei zeiden ongeveer de helft van de Nederlanders hun geld anders te spenderen, inmiddels is deze groep gegroeid naar zes op de tien.

Om geld te besparen proberen de meesten (73%) goedkopere producten in de supermarkt te kopen en het energieverbruik te verminderen – 65% doet dit door de verwarming lager te zetten. Ook zegt ongeveer 60% van de mensen die hun uitgavepatroon te hebben aangepast minder vaak uit eten te gaan of uitstapjes te maken.

Een meerderheid van bijna zeven op tien vinden dat de laagste inkomensgroepen meer hulp moeten krijgen van de overheid, een vergelijkbaar deel vindt dat de overheid de huren moet bevriezen voor de laagste inkomensgroepen om hen te helpen. Ook vindt een meerderheid van de mensen dat studenten net als lage inkomensgroepen recht hebben op een energietoeslag.
 

Inflatie 2022 april - juni

 

Onderzoeksverantwoording

De data zijn gebaseerd op online onderzoek van Ipsos onder een representatieve steekproef van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking (n = 1.028) tussen 24 en 27 juni 2022. Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproef en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen van 2021) zijn door middel van een weging gecorrigeerd.

Photo: @ANP

 

 

Meer inzichten over Publieke Sector

Maatschappij