Peiling: Inflatie | Vuurwerkverbod | Slavernij excuses Nederland

Aandeel Nederlanders dat zich zorgen maakt om stijgende inflatie licht gedaald 

Uit de Maatschappelijke Barometer van december blijkt dat iets meer dan driekwart (77%) van de Nederlanders zich zorgen maakt om de stijgende inflatie in Nederland. Ondanks dat dit nog steeds het merendeel van Nederland betreft, is dit een daling ten opzichte van de vorige meting in november. Toen gaven acht op de tien Nederlanders (81%) aan zich hier zorgen om te maken. 

Toch is het aandeel Nederlanders dat meer moeite heeft met rondkomen door de inflatie onverminderd hoog gebleven. Bijna de helft van de Nederlanders (46%) heeft meer moeite met rondkomen, een percentage dat sinds oktober stabiel is gebleven.  

Ten opzichte van de vorige maand, zijn het met name lage- en hoge inkomens die hun uitgavenpatroon minder vaak aanpassen door de stijgende inflatie. Onder lage inkomens passen bijna zeven op de tien Nederlanders (69%) hun uitgaven aan, waar in november nog driekwart van de Nederlanders met een laag inkomen dit deed (75%). Onder Nederlanders met een hoog inkomen passen bijna vier op de tien (38%) hun uitgaven aan door de stijgende inflatie, vorige maand was dit nog bijna de helft (46%). Beide verschillen zijn echter niet significant. Van de midden inkomens past tweederde hun uitgavenpatroon aan (65%), net als in november (67%). 

Net als voorgaande maanden passen Nederlanders hun uitgavenpatroon het meest aan door te besparen op de energiekosten, maar waar in november nog vier op de tien Nederlanders (41%) bespaarden door korter te douchen, is dit in december inmiddels gedaald naar 36% van de Nederlanders.

Opvallend is dat lage- en middeninkomens een vergelijkbaar gedrag laten zien wat betreft het omgaan met hun energiekosten. Binnen beide inkomensgroepen zet bijna de helft hun verwarming lager (48%) en verbruikt de helft (50%) minder energie om kosten te besparen. Daarentegen kopen Nederlanders met een laag inkomen vaker goedkopere producten in de supermarkt vanwege de stijgende inflatie dan Nederlanders met een modaal inkomen. Onder lage inkomens is dit namelijk iets meer dan de helft (53%), terwijl onder Nederlanders met een midden inkomen iets meer dan vier op de tien (43%) goedkopere producten kopen.  

Meerderheid Nederlanders voor aanscherping regels en gebruik consumenten(sier)vuurwerk

Waar in de coronajaren nog een landelijk vuurwerkverbod gold tijdens de jaarwisseling om de zorg te ontlasten, worden gemeenten nu zelf voor de keuze gesteld een vuurwerkverbod in te lassen. Dit jaar zullen er daarom twaalf gemeenten zijn die zelf een algeheel verbod op vuurwerk hebben ingevoerd, terwijl het afsteken ervan in andere delen van het land toegestaan blijft. Maar hoe denken Nederlanders over de verkoop en het gebruik van consumenten(sier)vuurwerk tijdens Oud en Nieuw?
Bijna de helft van de Nederlanders (47%) is voorstander van een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten(sier)vuurwerk. Daarbij vinden drie op de vijf Nederlanders (59%) dat de regels over de verkoop en het gebruik ervan aangescherpt moeten worden.
Desondanks blijft er ook een groep tegenstander van een landelijk vuurverbod: ruim een kwart van de Nederlanders (28%) is tegen.

Ondanks het grote draagvlak voor een verbod en aanscherping van regels, vinden twee op de vijf Nederlanders (43%) wél dat consumenten(sier)vuurwerk bij Oud en Nieuw hoort; ruim een kwart (28%) vindt dat niet. 

Op de vraag of men van plan is om zelf (sier)vuurwerk af te steken, laat de data zien dat maar één op de tien Nederlanders (9%) gedurende Oud en Nieuw (sier)vuurwerk af zal steken. Dit zijn voornamelijk Nederlanders tot en met 34 jaar (14%) en tussen de 35 en 55 jaar (12%). Het merendeel van de Nederlanders die niet van plan zijn om (sier)vuurwerk af te steken met Oud en Nieuw, doen dit normaliter ook niet. 6% van de Nederlanders ziet ervan af vanwege de aangescherpte regels. 

Twee op de vijf Nederlanders vinden excuses slavernijverleden goede zaak

Op 19 december heeft minister-president Mark Rutte zijn excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat ten tijde van de slavernij. In onze peiling – die net voor de daadwerkelijke excuses van de minister-president gesloten was – heeft Ipsos gevraagd hoe Nederlanders hiernaar kijken.
 

Vier op de tien Nederlanders (40%) vinden het een goede zaak dat er excuses gemaakt worden voor het slavernijverleden. Hiervan vindt een derde (33%) excuses voldoende; 7% vindt excuses niet genoeg en vindt dat er directe financiële compensatie moet komen voor de nabestaanden van totslaafgemaakten. Het draagvlak voor excuses is het grootst onder Nederlanders tot en met 34 jaar: 52% van hen vindt het een goede zaak dat er excuses gemaakt worden. 

Meer informatie

Deze peiling is onderdeel van de maandelijks terugkerende Maatschappelijke Barometer. 

Neem voor meer informatie over dit onderzoek contact op met Sjoerd van Heck ([email protected]).