Peiling: Provinciale Statenverkiezingen | Waterschapsverkiezingen | Sociale media

In de februari-editie van de Ipsos Maatschappelijke Barometer (uitgevoerd tussen 10 en 13 februari): 

• Bekendheid Provinciale Statenverkiezingen gestegen nu campagnes zijn losgebarsten
• Interesse provinciale politiek nog erg beperkt 
• Sociale media steeds belangrijker bron van informatie over de verkiezingen voor jongeren

Bekendheid Provinciale Statenverkiezingen neemt langzaamaan toe

Met nog iets minder dan een maand tot de verkiezingen (15 maart) neemt de bekendheid van de Provinciale Statenverkiezingen langzaam toe. 
Op dit moment weet bijna driekwart van alle Nederlanders (71%) dat er dit jaar verkiezingen zijn. In januari was dat nog 62%. Ongeveer één op de vijf Nederlanders (18%) weet nog niet dat ze naar de stembus mogen. 

Maar weten Nederlanders ook welke verkiezingen plaatsvinden? Van de Nederlanders die weten dat er verkiezingen zijn, weet 82% dat het gaat om Provinciale Statenverkiezingen. Omgerekend naar de totale bevolking is dat 58% (januari: 49%). Daarmee ligt de bekendheid iets lager dan in 2019 op ongeveer hetzelfde moment. Toen wist 62% een maand voor de stembusgang dat er Provinciale Statenverkiezingen op komst waren.

Het zijn vooral jongeren die nog niet geïnformeerd zijn. Onder Nederlanders tussen 18 en 34 jaar weet slechts ongeveer een derde (!) dat er dit jaar Provinciale Statenverkiezingen plaatsvinden. We kunnen dus concluderen dat er onder deze groep nog de meeste winst te behalen valt om de bekendheid (en uiteindelijk de opkomst) te vergroten. 

Waterschappen? 

Dat er dit jaar ook waterschapsverkiezingen plaatsvinden, is binnen elke leeftijdsgroep grotendeels onbekend. In totaal weet een kwart van de Nederlanders (24%) dat er dit jaar ook gestemd kan worden voor de waterschapsverkiezingen (januari: 16%). 
Ook hier zijn de jongeren het minst op de hoogte van de verkiezingen, slechts een op de vijf jongeren (19%) weet dat de waterschapsverkiezingen dit jaar plaatsvinden. Onder bijvoorbeeld 70-plussers is een derde (33%) hiervan op de hoogte. 

Interesse in provinciale politiek

De interesse in de provinciale politiek is beperkt: 16% van de Nederlanders zegt sterk geïnteresseerd te zijn in provinciale politiek; nog eens 58% zegt matig geïnteresseerd te zijn. En een kwart van alle Nederlanders (26%) zegt zelfs helemaal niet geïnteresseerd te zijn in politiek op provincieniveau. 
Deze mate van interesse is zeer vergelijkbaar met 2019. Ter illustratie: toen was 14% sterk geïnteresseerd, en 60% gaf blijk van matige interesse.  

De Provinciale Statenverkiezingen kennen doorgaans een relatief lage opkomst (2019: 56%; 2015: 48%). Onze data suggereren dat vooral een gebrek aan interesse in de politiek (25%) en een gebrek aan vertrouwen (23%) belangrijke redenen zijn voor burgers om niet te gaan stemmen. 

Sociale media steeds belangrijkere bron van informatie voor verkiezingen 

Hoe informeren Nederlanders zich over de verkiezingen? Online stemhulpen – zoals Kieskompas of Stemwijzer – worden veel gebruikt. Een derde van alle kiezers zegt deze te raadplegen. Daarnaast wordt berichtgeving in de landelijke media ook veel genoemd als bron van informatie over de verkiezingen. 

Voor jongeren is het gebruik van sociale media een steeds belangrijker bron van informatie. Eén op de drie Nederlanders onder de 34 jaar zegt hoofdzakelijk sociale media te gebruiken om zich te informeren over de verkiezingen – een verdubbeling ten opzichte van 2019 (17%). 

Dit is een interessante ontwikkeling in het licht van fake news, eerder onderzoek van Ipsos liet zien dat Nederlanders moeite hebben met het maken van een onderscheid tussen nepnieuws en echt nieuws, zeker wanneer het nepnieuws overeenkomt met hun kijk op de wereld. 

Onderzoeksverantwoording 

De data zijn gebaseerd op online onderzoek van Ipsos onder een representatieve steekproef van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking (n = 1.961) tussen 10 en 13 februari 2023. Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproef en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen van 2021) zijn door middel van een weging gecorrigeerd.

Meer informatie

Deze peiling is onderdeel van de maandelijks terugkerende Maatschappelijke Barometer. 
Neem voor meer informatie over dit onderzoek contact op met Sjoerd van Heck ([email protected]).