Politieke barometer week 9
Klik hier voor de peiling in detail.
In onze nieuwe Politieke Barometer, waarvan het veldwerk liep op 1 en 2 maart, zien we weinig veranderingen ten opzichte van onze peiling twee weken terug. Een eerste – voorzichtige – conclusie is dus dat de debatten in het weekend voorafgaand aan onze peiling, het lijsttrekkersdebat bij NPO Radio 1 en het premierdebat bij RTL, nog niet tot significante veranderingen in kiezersvoorkeuren hebben geleid.
We zien wel een licht verlies bij het CDA: 20 zetels in de vorige peiling, nu komt de partij van lijsttrekker Wopke Hoekstra uit op 18 zetels. Bij GroenLinks zien we juist een kleine stijging; van 11 naar 13 zetels.
Verder valt op dat de VVD de neerwaartse trend van de afgelopen 3 peilingen weet te stoppen. In december peilden de liberalen 42 zetels, en dat aantal kalfde daarna gestaag af. De partij van Mark Rutte kwam in januari uit op 40 zetels, en bij onze vorige peiling op 38 zetels. Die virtuele zetelstand weten ze nu vast te houden. Daarmee lijkt het er op alsof – en ook dat is een eerste voorzichtige conclusie – Rutte de aanvallen van de andere partijen in de campagne tot nu toe weet af te slaan.
Tegelijkertijd is er – onder de oppervlakte – een interessante tendens waar te nemen: Rutte verliest iets van zijn glans. In de voorgaande maanden wist Rutte, en in zijn kielzog de VVD, te profiteren van een effectieve combinatie van de premierbonus en een crisisbonus. We zien nu dat het beoordelingscijfer van Rutte langzaam maar zeker daalt.
Dat valt samen met een andere ontwikkeling: de dominantie van de coronacrisis als politiek thema neemt licht af. Nu de campagne in volle gang is, richten kiezers zich ook meer op andere thema’s. Onze data laat zien dat vooral klimaat, de woningmarkt en onderwijs relevant zijn voor veel kiezers. Naarmate deze onderwerpen een belangrijkere rol gaan spelen, zullen kiezers wellicht ook voorbij het beeld van Rutte als ‘crisismanager’ gaan kijken.
Maar we zouden de verkiezingscampagne geen recht doen door ons enkel te richten op de vraag wie de grootste partij wordt. Tweede Kamerverkiezingen gaan in de eerste plaats over de vraag hoe kiezersvoorkeuren zullen worden weerspiegeld in de toekomstige samenstelling van het parlement. In dat licht bezien is de mogelijke doorbraak van partijen als JA21 en Volt (beide op 1 zetel in onze laatste peiling) zeer interessant. Volt komt uit op 1% in onze peiling, de overige 1,3% die we noteren onder de noemer ‘overige partijen’ wordt verdeeld onder Code Oranje, BIJ1, Piratenpartij en de partij BBB.
Het zeteloverzicht: de VVD blijft stabiel op 38 zetels. Dan de relatief grote groep met middelgrote partijen: PVV (21), CDA (18 zetels), D66 (14), GroenLinks (13), de PvdA (12) en de SP (10 zetels). Een derde groep wordt gevormd door de Partij voor de Dieren (6), de ChristenUnie (5), Forum voor Democratie (4), SGP en DENK (beide op 3), 50PLUS, JA21 en Volt (allemaal op 1 zetel).
Je kunt ons ook op Twitter volgen via twitter.com/Politieke_B.
Onze cijfers worden ook gepubliceerd door EenVandaag in 'De Peiling'.
