Politiek met Sjoerd - 10 jaar crisismanager Rutte
Op 30 oktober werd bekend wat eigenlijk al bekend was: Rutte gaat door. Hij wil Nederland ook door deze crisis leiden. “Ik wil leiding geven aan deze enorme beproeving”, zei Rutte in De Telegraaf.
Geen visie
Rutte als crisismanager. Het is een bekend beeld. Misschien wel omdat in een crisis daadkracht wordt gevraagd, en geen ideologie, schrijft NRC. Want ook dat is een bekend beeld: Rutte als een premier zonder visie. Of als pragmaticus, het is maar net hoe je het bekijkt.
In een crisis verwachten kiezers geen vergezichten en filosofische verhandelingen, maar daadkracht, zichtbaarheid en heldere communicatie. De ramp met de MH17 was misschien wel de eerste keer dat we Rutte als crisismanager zagen. En als staatsman. Maar het was één van zijn lastigste momenten als premier, zo zegt hij zelf.
Rutte gedijt goed in een crisissituatie. En de Nederlandse politiek, versnipperd en gepolariseerd, lijkt permanent in een staat van crisis te zijn. Rutte’s belangrijkste verdienste, zo merkt NRC op, is dat hij zich in dit politieke landschap staande weet te houden.
Eerder schreef ik al dat veel Nederlanders wel een beetje klaar zijn met die politieke versnippering: twee op drie vinden dat er inmiddels te veel partijen zijn, bijna 70% ziet een kiesdrempel wel zitten.
Misschien vraagt de Nederlandse politiek daarom wel om een leider als Rutte. Iemand die de boel vooral bij elkaar wil houden, en bij wie eigen overtuigingen niet in de weg van het compromis staan.
Corona
De pragmaticus Rutte. Het verklaart zijn succes gedeeltelijk. Maar onderschat ook het effect van de coronacrisis niet. Een paar datapunten laten dat duidelijk zien.
Zijn beoordeling als premier, bijvoorbeeld. Pre-corona, in februari, waren de meningen over Rutte verdeeld. Nu ziet een meerderheid (61%) hem als ‘ideale premier’.
Tijdens de coronacrisis zijn de kiezers van bijna alle partijen positiever gaan kijken naar Rutte, de FVD-achterban uitgezonderd. De grootste swing, in CNN-termen, zien we bij de PvdA. In februari zag nog ongeveer een kwart van de PvdA-kiezers in Rutte de ‘ideale premier’, nu is dat 63%. Ook kiezers van D66, CDA en de SP zijn veel positiever over Rutte geworden.
Wat voor de premier geldt, geldt eigenlijk ook voor het kabinet. Voor corona was de beoordeling magertjes, nu scoort het kabinet een voldoende. In februari beoordeelden kiezers het kabinet gemiddeld met een 5.2, na de eerste persconferentie van Rutte en van Dissel en na de ‘televisietoespraak’ van Rutte schoot dat cijfer omhoog naar een 6.6. En hoewel we daarna een lichte daling zien, scoort het kabinet nog steeds een voldoende.
Discussie neemt toe
Toch lijkt de discussie over de coronamaatregelen nu heviger dan tijdens de eerste golf. Dit zien we terug in onze cijfers.
Nog steeds beoordeelt de meerderheid van de Nederlanders de reactie van het kabinet en van Rutte op de uitbraak van het virus als goed. Maar het aandeel burgers dat kritisch is, is gestegen met zo’n 10 punten sinds het begin van de crisis.
Grote vraag voor Rutte: hoe lang beklijft het gevoel van crisis? Met andere woorden: blijft Rutte tot aan de verkiezingen de pragmatische crisismanager, of wordt hij weer een gewone politicus als alle andere?
Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met Sjoerd van Heck ([email protected])
Alle blogs van Sjoerd over politiek en publieke opinie zijn op deze pagina verzameld.
Onderzoeksverantwoording
De resultaten zijn gebaseerd op onlineonderzoek van Ipsos onder een representatieve steekproef van 1052 stemgerechtigde Nederlanders. Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproef en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen van 2017) zijn door middel van een weging gecorrigeerd. De gegevens zijn verzameld van vrijdag 23 oktober tot en met maandag 26 oktober 2020
