Politiek met Sjoerd - 'De Europese verkiezingen vind ik niet zo relevant’, aldus Rutte

Ruim vier op de tien kiezers (45%) vinden de verkiezingen voor het Europees Parlement wel degelijk ‘belangrijk’

Politiek met Sjoerd - 'De Europese verkiezingen vind ik niet zo relevant’, aldus Rutte

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs
Get in touch

De Europese verkiezingen zijn niet relevant. Het gaat er namelijk om wat er gebeurt bij nationale verkiezingen. Daar ligt de macht. Aldus premier Mark Rutte in Buitenhof

 

Een opmerkelijke uitspraak. De Europese Verkiezingen kennen al jaren een lage opkomst. En de woorden van de minister-president nodigen nou niet bepaald uit om dit jaar wel te gaan stemmen. 

Verrassend zijn de uitspraken echter niet. In veel Europese landen zijn middenpartijen zoals de VVD onder druk van eurosceptische populistische partijen opgeschoven naar een steeds kritischere houding ten opzichte van Europa. In dat licht moeten de woorden van de premier gezien worden. 
 

Nederlanders nemen een middenpositie in

Maar zijn Nederlanders ook echt zo kritisch over Europa? Eerder al bleek uit onderzoek van Ipsos dat er maar weinig steun is voor uittreding uit de Europese Unie. In ander onderzoek vroegen wij kiezers niet alleen naar het lidmaatschap van de EU, maar ook hoe zij tegen Europese eenwording aankijken. Zou deze verder moeten gaan, of is de Europese eenwording al te ver doorgeslagen?

figuur1



Nederlandse kiezers nemen een genuanceerde middenpositie in. Op een schaal van 0 tot 10, waarbij 0 staat voor ‘Europese eenwording is te ver gegaan’, en 10 staat voor ‘Europese eenwording zou verder moeten gaan’, is de gemiddelde score een 4.7, bijna precies in het midden dus. 

VVD-aanhangers zijn met een gemiddelde score van 5.4 weliswaar niet zo enthousiast over Europa als D66’ers (6.5), maar nog steeds positiever dan de gemiddelde Nederlander. PVV’ers en aanhangers van het Forum voor Democratie zijn het meest kritisch over Europa, en vinden dat Europese eenwording te ver is gegaan. 

De twijfelende houding van Rutte over de Europese verkiezingen lijkt dus geen recht te doen aan de positie van de gemiddelde Nederlandse kiezer, noch aan die van VVD-aanhangers.  

 

Eerder kritisch dan enthousiast over Europa

We hebben niet alleen gekeken naar de gemiddelde positie van kiezers, maar ook naar hoe Nederlandse kiezers verdeeld zijn over de 0-10 schaal die is gebruikt om meningen over Europese eenwording uit te drukken. 

Figuur1


Ook uit de verdeling over de schaal blijkt dat veel Nederlanders een middenpositie innemen in het debat over Europa. Ongeveer de helft van alle kiezers plaatst zichzelf rond het midden van de schaal (3-7). 


Opvallend is wel dat het aantal Nederlanders dat zeer kritisch is over Europese eenwording, groter is dan het aantal kiezers dat zeer positief is. Ongeveer één op de vijf kiezers geeft aan dat Europese eenwording al te ver is gegaan (0-2 op de schaal), terwijl maar één op de tien vindt dat deze veel verder zou moeten gaan (8-10 op de schaal). 


Verkiezingen wèl belangrijk

En hoe zit het dan met de verkiezingen voor het Europees Parlement, die Mark Rutte als ‘niet relevant’ betiteld? 

verkiezingen wel belangrijk


Ruim vier op de tien kiezers (45%) vinden de verkiezingen wel degelijk ‘belangrijk’, terwijl slechts ongeveer één op de tien zegt deze ‘onbelangrijk’ te vinden. Vooral hoogopgeleiden zien, meer dan laagopgeleiden, het belang van de verkiezingen voor het Europees Parlement. Ouderen in grotere mate overtuigd van het belang van de EP-verkiezingen dan jongeren. 


Een meerderheid van de VVD’ers in onze peiling ziet, ondanks de uitspraken van Rutte, het belang van de verkiezingen voor het Europees parlement: 58% vindt deze belangrijk. 

 

belang van de verkiezingen voor Europees parlement


De mate van interesse voor de Europese Politiek komt ongeveer overeen met de interesse die Nederlanders zeggen te hebben voor politiek op provinciaal niveau. Interesse voor het bestuur van de Waterschappen, waarvoor in 2019 ook verkiezingen gepland staan, is een stuk lager. Uit eerder onderzoek van Ipsos bleek al dat de bekendheid van de Waterschapsverkiezingen zeer laag is. In plaats van het Euroscepticisme van Wilders en Baudet na te bootsen zou Rutte zich beter kunnen richten op het onder de aandacht brengen van de Waterschapsverkiezingen. 

 

Neem voor meer informatie over dit onderzoek contact op met Sjoerd van Heck (sjoerd.vanheck@ipsos.com

 

Eerdere artikelen in deze serie:

Onderzoekverantwoording
Figuur 1
Deze gegevens zijn gebaseerd op 3 verschillende metingen van de Politieke Barometer in oktober, november en december 2018. Voor iedere meting zijn ongeveer 1.000 Nederlanders geselecteerd. Het totale aantal observaties is 3.054.
Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproeven en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen 2017) zijn door middel van een weging gecorrigeerd.
De veldwerkperiodes waren: meting 1: 26-29 oktober 2018, meting 2: 23-26 november 2018, meting 3: 14-17 december 2018. 
‘Aanhangers’ van partijen zijn gedefinieerd als respondenten die in de peiling aangeven van plan te zijn op een bepaalde partij te stemmen.
 
Figuur 2
Deze gegevens zijn gebaseerd op de Politieke Barometer van november 2018 (n=1.028).
Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproef en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen 2017) zijn door middel van een weging gecorrigeerd.
De veldwerkperiode was: 23-26 november 2018. 

 

Figuren 3-4
Deze gegevens zijn gebaseerd op de Politieke Barometer van december 2018 (n=1.013).
Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproef en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen 2017) zijn door middel van een weging gecorrigeerd.
De veldwerkperiode was: 14-17 december 2018. 

Schrijver(s)

  • Sjoerd van Heck Public Affairs