Politiek met Sjoerd: Het eerste jaar kabinet Rutte-IV: een terugblik op 2022

Nu het einde van 2022 nadert, is het de hoogste tijd om de balans van het afgelopen politieke jaar op te maken. Het was een jaar waarin de ene crisis de andere opvolgde, en we te maken kregen met historische inflatiecijfers. De binnenlandse politiek ging naast de aanpak van de klimaatcrisis, het gasdossier in Groningen en de hervorming van het pensioenstelsel, met name over de stikstofcrisis. Een lastig dossier waar al meerdere bewindspersonen zich op stuk beten en waar Remkes (weer) een rapport over schreef. Een bewogen politiek jaar was het dus zeker. Onze ministersploeg hield veel ballen tegelijkertijd in de lucht. Maar hoe vonden de kiezers dat ze het deden? Een overzicht van een aantal van de hoofdrolspelers van het afgelopen jaar.

Gedurende het hele jaar vragen wij kiezers naar hun bekendheid met de ministers van kabinet Rutte-IV. Vervolgens kunnen zij de ministers die zij kennen, beoordelen aan de hand van een cijfer van 1 (“zeer slecht”) tot 10 (“uitmuntend”). Het eerste dat opvalt, is het aantal onvoldoendes dat de ministers is toebedeeld; het overgrote deel wordt gedurende het hele jaar steevast met een onvoldoende beoordeeld. De hoogste score - een gemiddelde beoordeling van een 6.1 over heel 2022 - gaat naar Robbert Dijkgraaf, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De laagste beoordeling is voor Sigrid Kaag, minister van Financiën. In 2022 beoordelen kiezers haar gemiddeld met een 4.1. 

 

Zware onvoldoendes voor premier Mark Rutte en Sigrid Kaag

Niet verrassend is dat minister-president Mark Rutte (VVD) van alle ministers het meest bekend is (85%) bij Nederlanders. Over het jaar heen is zijn waardering flink gedaald. Waar hij in het begin van 2022 nog beoordeeld werd met een 4.8, sluit hij het jaar af met een 4.1. Deze afname is mogelijk te wijten aan het dalende vertrouwen van Nederlanders in de politiek en de regering in het bijzonder. Maar de acties van Rutte zelf bleven ook niet onbesproken dit jaar, met als dieptepunt de motie van wantrouwen die tegen hem werd ingediend vanwege de gewiste sms’jes op zijn werktelefoon. Rutte overleefde weliswaar de motie, maar de kiezers zijn hun vertrouwen toch deels verloren. 

Ook de beoordeling van Sigrid Kaag is sinds de start van het jaar enkel gedaald. De minister van Financiën kreeg in de maand januari een beoordeling van een 4.6 voor haar functioneren, maar zakte vanaf dat moment steeds verder. De waardering van Kaag daalde in augustus naar een 3.6, tijdens het hoogtepunt van het stikstofdebat. Sindsdien is de beoordeling nauwelijks gestegen en aan het einde van het jaar krijgt Sigrid Kaag een 4.1. 

 

Vertrouwen Christianne van der Wal daalt door stikstofcrisis 

In een jaar gevuld met boerenprotesten, het stikstofrapport van Johan Remkes en maandenlange gesprekken met alle betrokken partijen, was Christianne van der Wal belast met misschien wel het meest complexe politieke dossier van het jaar: de stikstofkwestie. In juni schoot haar bekendheid dan ook omhoog toen zij thuis werd opgezocht door protesterende boeren die het oneens waren met de nieuwe stikstofdoelen. De onzekerheid die volgde voor de boeren en de maatregelen die op de planning staan, zijn haar vervolgens aangerekend. De minister die het jaar begon met een krappe voldoende (5.6), eindigt het jaar met een 4.7.

 

Stabiele beoordeling voor Dilan Yeşilgöz-Zegerius

Stabiele cijfers zien we bij de beoordeling en bekendheid van minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgöz-Zegerius (bekend bij 38% van de Nederlanders). Een lichte piek was te zien in haar bekendheid toen ze in de HJ Schoo-lezing de aandacht op zich vestigde door fel uit te halen naar het ‘wokisme’, dat zij als bedreiging voor de rechtsstaat bestempelde. Ze sluit het jaar af met een gemiddelde van een 6, waarmee ze een van de weinige ministers is die haar waardering zag toenemen in 2022. Dit maakt haar een van de best beoordeelde ministers van dit kabinet.

 

Populariteit Conny Helder daalt na bezoek WK Qatar

De tot voor kort zeer onbekende minister Conny Helder van Langdurige Zorg en Sport (in januari slechts bij 5% van de Nederlanders bekend), heeft in de afgelopen maanden bekendheid vergaard door haar aanwezigheid bij het WK in Qatar. De sportminister zou, naast het aanmoedigen van het Nederlands elftal ook afreizen naar Qatar om de mensenrechtenkwestie ter sprake te brengen.
Tijdens de wedstrijd bleek echter haar sjaal met daarop ‘Never mind’ haar toch al bescheiden OneLove-speldje te bedekken. ‘Onhandig’, aldus de sportminister. Ondanks dat haar bekendheid een boost kreeg (28% bekendheid in december), duikt haar populariteit steeds verder weg. In januari werd Helder nog met een 6.0 beoordeeld, inmiddels is dit gedaald naar een 4.5.

 

Goede voornemens voor 2023?

Met een gemiddeld rapportcijfer van een 4.9 in december voor alle ministers van dit kabinet tezamen, kunnen we wel concluderen dat het vertrouwen in dit kabinet laag is. Het is de vraag of deze trend zich verder ontwikkelt, of dat het tij op tijd gekeerd kan worden voor de Provinciale Statenverkiezingen op 15 maart 2023. 

Beoordelingen Rutte-IV

 

Een overzicht van alle beoordelingen van de ministers van kabinet Rutte-IV:

Mark Rutte (Minister-president, Algemene Zaken)     4.1 (januari: 4.8)
Sigrid Kaag (Financiën) 4.1 (januari: 4.6)
Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) 4.8 (januari: 5.4)
Carola Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) 5.0 (januari: 5.7)
Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) 6.0 (januari: 5.5)
Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) 5.0 (januari: 6.0)
Robbert Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)     5.9 (januari: 6.6)
Kajsa Ollongren (Defensie) 4.9 (januari: 4.6)
Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) 4.9 (januari: 5.3)
Micky Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) 5.1 (januari: 5.7)
Piet Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) 5.0 (januari: geen score)
Karin van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) 4.9 (januari: 6.0)
Ernst Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport 5.4 (januari: 6.3)
Liesje Schreinemacher (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) 4.6 (januari: 5.8)
Franc Weerwind (Rechtsbescherming) 5.0 (januari: 5.5)
Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening) 4.4 (januari: 5.2)
Dennis Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) 5.7 (januari: 5.7)
Rob Jetten (Klimaat en Energie) 4.6 (januari: 5.2)
Christianne van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof) 4.7 (januari: 5.6)
Conny Helder (Langdurige Zorg en Sport) 4.5 (januari: 6.0)

                                                                                                               

Deze editie van Politiek met Sjoerd is geschreven door Maren Hekkema.

 

Meer informatie

Neem voor meer informatie contact op met Sjoerd van Heck ([email protected])

Alle blogs van Sjoerd over politiek en publieke opinie zijn op deze pagina verzameld. 
Deze tekst is ook verschenen bij EenVandaag 'De Peiling' en in de nieuwe Peiling-app van EenVandaag. 

 

Onderzoeksverantwoording
De data genoemd in deze blog zijn gebaseerd op onlineonderzoek van Ipsos onder representatieve steekproeven van circa n=1.000 stemgerechtigde Nederlanders. Afwijkingen tussen de samenstelling van de steekproeven en de samenstelling van de Nederlandse stemgerechtigde bevolking op de kenmerken leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de laatste landelijke verkiezingen (de Tweede Kamerverkiezingen van 2021) zijn door middel van een weging gecorrigeerd. De meest recente peiling werd uitgevoerd tussen 16 en 19 december 2022 onder n=1.005 Nederlanders. 
 

Meer inzichten over Publieke Sector

Maatschappij